ساختار متوازن سازه معماری و شکل ایوان، مناره ها و شبستان مسجد، علی رغم گذشت بیش از نیم قرن حیات مادی و معنوی آن بسیار بدیع و زیبا است.

مسجد جامع چالوس و مشتملات و متعلّقات آن شامل: ساختمان فعلی مسجد و مدرسه علمیه، منزل مسکونی امام جماعت راتب، وضوخانه، سرویس بهداشتی، زینبیه ی خواهران و تعدادی مغازه های جدید الاحداث در زمینی به مساحت کلّی 4405 متر مربع در قسمت شمال بازار شهر قرار دارد.

مسجد جامع با زیر بنای کلّی 1000 متر مربع دارای دو شبستان بزرگ مردانه و زنانه و در دو طبقه بوده که شبستان قسمت هم کف، به مساحت 750 متر مربع بدون محاسبه مساحت قبله است. این شبستان، مجموعاً سه درب ورودی دارد. هم چنین، یک شبستان بزرگ زنانه در طبقه دوم به مساحت 250 متر مربع قرار دارد که تنها در ایام ماه مبارک رمضان جهت اقامه نماز جماعت استفاده می شود.

شبستان اصلی هشت ستونه مسجد جامع، محل برگزاری نماز جماعت در طول ایام سال است. فاصله هر ستون از ستون دیگر، 6 متر است. پای ستون های مسجد سنگ نما، سر ستون ها گچ بری شده و منقوش و به شکل مربع است. مصالح اصلی به کار رفته در ستون ها، شبستان و ایوان مسجد تماماً آجر، فرش آهک، سیمان و آهن است.

محوطه مسجد جامع، دو درب ورودی دارد. ورودی اصلی، در سمت شمال غربی آن از خیابان مرکزی شهر قرار دارد. ورودی دیگر مسجد از سمت شمال شرقی به بازار روز شهر باز می شود. وضوخانه مسجد، در صحن حیاط شمال غربی مسجد، ضلع مقابل درب اصلی آن قرار دارد. قبله مسجد جامع بر مبنای 30 درجه انحراف از جنوب به مشرق، ساخته شده است. بافت اطراف مسجد از این سمت، اغلب مراکز تجاری و اداری است.