عید بزرگ قربان یکی از اعیاد مهم مسلمانان به شمار میرود، این عید در دهم ذی الحجه و پس از کامل شدن مراسم حج برگزار میشود.
در عید قربان حجاج گوسفندی را ذبح میکنند و از گوشت آن به فقرا میدهند، این امر ریشه در رویدادی تاریخی دارد، حضرت «ابراهیم (ع)» در آخرین امتحان زندگیاش از سوی پروردگار مورد ارزیابی قرار گرفت و سربلند بیرون آمد، خداوند متعال نیز ایشان را انسانی کامل قرار داد. حضرت «ابراهیم (ع)» در سنین پیری صاحب یک فرزند پسر شد و خداوند متعال در این امتحان فرزندش حضرت «اسماعیل (ع)» را وسیلهای برای آزمون سخت قرار داد، پروردگار گذشتن از عزیزترین افراد خانوادهاش را تنها گزینه این امتحان قرار داد.
ذبح گوسفند و قربانی کردن در راه رضای خدا چند سال پس از واقعه تاریخی حضرت «ابراهیم (ع)» و در دوران جاهلیت با انحرافاتی روبرو شد، آنان گوسفندان را ذبح میکردند و گوشت و خون آن را به خانه کعبه میمالیدند، این امر ادامه داشت تا پیش از بعثت «پیامبر اکرم (ص)» پس از آن حضرت «محمد مصطفی (ص)» روح و جانی تازه به مراسم ذبح گوسفند و عید قربان بخشیدند، زیرا دستورات خداوند را به مردم ابلاغ کرده و هدف اصلی از قربانی را برای آنان توضیح دادند.
هنگامی که یزیدیان «امام حسین (ع)» را به شهادت رساندند، حضرت «زینب (س)» بر بالای سر برادر حاضر شدند و به خداوند گفتند خداوندا این قربانی را از ما پذیرا باش و ما ایمان داریم این امر نشان میدهد که مطیع محض خداوند بودن و سر تعظیم در مقابل خواست خداوند فرود آوردن تا چه حد ارزشمند است و قرب الهی را در بر دارد.
در روز عید قربان به جا آوردن غسل مستحب است همچنین افرادی که استطاعت لازم برای خرید گوسفند را دارند اقدام به این کار کرده، آن را ذبح کرده و گوشت آن را در بین مستمندان و نیازمندان تقسیم میکنند.
بجا آوردن نماز عید قربان فضیلت بسیاری دارد این نماز همانند نماز عید فطر و نماز جمعه باید به جماعت خوانده شود به امید روزی که برگزاری این نمازها به امامت امام زمان «ولیعصر (عج)» باشد و شاهد گسترش امنیت و رفاه و نجات جان مظلومین و مستمندان در سراسر دنیا به رهبری «امام عصر (عج)» باشیم.
اهمیت قربانی خصوصا در روز عید سعید قربان به حدی است که «پیامبر اکرم (ص)» به همسر خود تاکید کردند: «اگر پول کافی برای قربانی ندارید قرض کنید و قربانی کنید، زیرا خداوند قرض قربانی را میدهد»، قربانی یکی از اعمال بزرگ و ارزشمند است این عمل بلا را نیز دفع میکند.
قربانی کردن در راه رضای خداوند بسیار ارزشمند است و باعث بخشیده شده گناهان میشود همچنین باعث میشود عبور از پل صراط برای قربانی کنندگان راحت باشد و در عین حال بلاها را از شما دور میکند.
«امام سجاد (ع)» و «امام باقر (ع)» پس از قربانی گوشت را به سه بخش تقسیم میکردند بخشی را به همسایگان و بخشی را به نیازمندان و بخش دیگر را به خانواده خود میدادند. یکی از نکات ارزشمند علاوه بر دستگیری از نیازمندان توجه به خانواده است.
در احادیث فراوانی سر زدن و بازدید از والدین همچنین صله رحم را به عنوان اعمالی ارزشمند و پر فضیلت در روز عید قربان معرفی کرده اند. اطعام مساکین و نیازمندان هم یکی از دستوراتی است که در روز عید قربان به آن اشاره شده در عین حال توجه به زندانیان نیز از اعمال مهم در روز عید قربان محسوب میشود.
