یکی از مسائل احکام شرعی، مسأله احراز حجّت شرعی برای روزه نگرفتن در ایام ماه مبارک رمضان است.
سه نکته رو در این باره تقدیم می کنم.
نکته اول :
اگر فرد بیماری، یقین یا اطمینان داشته باشد كه روزه، برایش ضرر قابل توجّهی دارد، یعنی: اون ضرری که معمولاً برایش قابل تحمّل نباشد،
یا این که این روزه گرفتن، باعث تشدید بیماری اش یا طولانی شدن مدت قابل توجه اون بیماری بشود،
مثلاً کسی که بیماری دیابت دارد که اگر روزه بگیرد، وضع بیماریش بدتر می شود،
یا این که چنین فردی از آن احتمال ضرر، بترسد؛
در این صورت، همه مراجع فرموده اند:
روزه برای چنین فردی، جایز و صحیح نیست.
همین طور اگر فردِ بیماری با روزه گرفتن، آن ضررِ عقلایی و محتمل، باعث بروز یک خطر جانی عظیم مثل: مرگ یا نقص عضو بشود، مثلاً عارضه قلبی و مغزی برایش پیش بیاید یا این که اغما و کما برای او به وجود بیاید.
همه مراجع فرموده اند:
در این صورت، روزه گرفتن برای چنین فردی، حرام است و جایز نیست.
نکته دوم :
بعضی می پرسند که آیا ما شرعاً می تونیم، به صِرف قول پزشک، برای ضرر داشتن یا ضرر نداشتنِ روزه ماه مبارک رمضان، اعتماد و اکتفا کنیم؟
پاسخ این است که
از نظر اکثر مراجع تقلیدی مثل: مرحوم امام و آیت الله سیستانی،
نظر پزشک به خودی خود، در این باره اعتباری ندارد.
لذا تشخیص ضرر داشتن و ضرر نداشتن بیماری، با خود مکلّف است.
البته در صورتی که خودتون به یقین نرسیده باشید، نظر اون پزشکِ حاذقِ متعهد، می تونه در تصمیم نهایی، شما را به حجیّت شرعی ضرر داشتن یا ضرر نداشتن روزه نزدیک کند.
نکته سوم :
همه مراجع فرموده اند:
ضررهای خفیف و مختصر، مجوز افطار روزه نیست.
در اینصورت، روزه برای چنین فردی، واجب است و باید روزه بگیرد.
یعنی: اگر روزه، باعث میشود که مختصری تغییر در مزاج شما به وجود بیاید یا این که اندکی دمای بدن شما بیشتر بشود یا این که در بدن شما احساس ضعف و سستی ایجاد بشود یا این که روزه گرفتن باعث کم شدن نور چشم بهمقدار متعارف بشود،
به طوریکه یکیدو ساعت بعد از افطار، اون وضعیت بهکلی برطرف بشود یا این که سایر ضررهای خفیف مشابه که معمولاً عُقلا از آن پرهیز نمیکنند و عرف مردم هم عادتاً اون وضعیت خفیف را تحمل میکنند،
در این صورت، این ضررهای خفیف و مختصر، عذر شرعی محسوب نمیشود و روزه بر چنین افرادی، واجب است و باید روزه اش رو بگیرد.
